Kuracje ziołowe a współczesna medycyna. Czy zioła i olejki eteryczne mogą zastąpić leki?

ZiołaLudzkość zafascynowana jest światem roślinnym od tysięcy lat, a w dawnych czasach leki roślinne były jednymi z niewielu substancji leczniczych, które ludzkość mogła stosować w rozmaitych dolegliwościach. Rozwój współczesnej medycyny, biologii i chemii zaowocował pojawieniem się wielu leków syntetycznych, do których wiele osób jest uprzedzonych. Czy fitoterapia jest w stanie zastąpić jednak leki?

Medycyna naturalna a medycyna współczesna - (nie)racjonalne podejście

Medycyna naturalna przeżywa dziś swój renesans i stała się też dość ważnym elementem stylu życia i pewnego rodzaju modą, co wykorzystywane jest przez licznych marketingowców, autorów, sprzedawców, czy ludzi przeprowadzających rozmaite naturalne terapie. Fitoterapia, czyli sztuka uzdrawiania z użyciem roślin leczniczych, jest najbardziej rozpowszechnioną formą medycyny naturalnej, chociaż istnieją też inne naturalne terapie.

Kuracje ziołowe traktowane są przez wiele osób niezwykle entuzjastycznie. Pobudzają one także wyobraźnię i rodzą głębokie emocje. Często postrzegane są w sposób niezwykle romantyczny i naiwny, wręcz dziecinny, gdyż wierzy się, że ziołolecznictwo jest w stanie znaleźć kuracje ziołowe na niemal każdą dolegliwość. Terapie naturalne są dziś jednym a najbardziej rozchwytywanych tematów, a rynek wydawniczy i internet pękają w szwach od książek o tematyce fitoterapii.

Terapie naturalne a konwencjonalne - substytut czy uzupełnienie?

Niestety, to romantyczne podejście nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Zioła często promowane są głównie ze względu na fakt bycia "trendy", a co chwilę wynajdywana jest kolejna moda na coraz to nowe terapie naturalne z użyciem ziół, co często jest jedynie elementem biznesu. Nie zawsze więc działanie i właściwości danych ziół jest takie, jak się to przedstawia w rozmaitych materiałach.

Zioła, chociaż posiadają wiele korzystnych dla zdrowia właściwości - w bardzo wielu przypadkach nie są w stanie zastąpić leków i w swojej naturalnej formie nie będą mogły. Zdarza się oczywiście, że na część dolegliwości wystarczy użycie danego preparatu ziołowego czy produktu, jakim są olejki eteryczne, jednak naturalne terapie, zioła i aromaterapia powinny być stosowane jedynie jako uzupełnienie zaleconej przez specjalistę terapii ukierunkowanymi na dane schorzenie lekami.

Poza wyolbrzymianiem działania rozmaitych ziół przez machinę marketingową oraz ludzi, którzy z ziołolecznictwa żyją, na fałszywe wyobrażenie o właściwościach ziół wpływ ma też niewiedza na temat procedur dotyczących badania rozmaitych ziół i olejków eterycznych.

Zioła i olejki eteryczne - problematyczne kwestie dotyczące badań a popularność naturalnych terapii

Bardzo często ludzie propagujący naturalne terapie zapewniają o niezwykle silnym działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwwirusowym i przeciwgrzybiczym danej rośliny leczniczej, często samym w to wierząc, jednak nie biorą pod uwagę pewnego ważnego szczegółu, jakim jest metoda przeprowadzania badań.

Otóż wiedza dotycząca działania wielu specyfików ziołowych, co do których uważa się powszechnie, że działają leczniczo, opiera się często jedynie na doświadczeniu wielu pokoleń, ale nie jest zweryfikowana badaniami klinicznymi, co często jednak wystarczy do tego, by dany preparat został uznany także przez środowiska lekarskie. Wiele preparatów ziołowych posiada nawet jasną informacją o tym na opakowaniu lub ulotce.

Medycyna naturalna jednak w ostatnich latach jest coraz poważniej traktowana przez środowiska medyczna i wiele ziół używanych z sukcesem przez fitoterapeutów zostało zaakceptowanych przez współczesną medycyną, która prowadzi nad nimi rozmaite badania. Problem polega na tym, że nie zawsze są to badania in vivo, czyli testy przeprowadzane na żywym organizmie. Bardzo często badania nad danym ziołem czy olejkiem eterycznym przeprowadza się in vitro, czyli poza ludzkim organizmem. Bada się w taki sposób między innymi wrażliwość danych bakterii, wirusów i grzybów na substancje zawarte w roślinach leczniczych.

Warunki w probówce jednak różnią się mocno od tych, które panują w ludzkim organizmie, który jest niezwykle skomplikowanym tworem. Badania poza organizmem ludzkim nie uwzględniają rozmaitych przemian metabolicznych, które mają ogromny wpływ na działanie i transport substancji zawartych w danych ziołach do konkretnych części organizmu. Bardzo często zdarza się więc, że dane rośliny lecznicze lub olejki eteryczne pomimo niezwykle obiecujących wyników badań przeprowadzonych poza organizmem ludzkim, nie spełniają swojej roli w przypadku wprowadzenia go do niego, gdyż metabolizm, a także rozmaite inne mechanizmy ciała ludzkiego, uniemożliwiają roślinom skuteczne działanie, tak więc terapie ziołowe nie zawsze są skuteczne, chociaż sam skład danej rośliny wskazywałby na zupełnie inny efekt jej podania.

Krok w nową erę

Czy to jednak oznacza, że rośliny lecznicze nie będą mogły nam pomóc zwalczyć wielu chorób, na które nie wynaleziono jeszcze leków syntetycznych lub tych wywołanych między innymi przez szczepy antybiotykoopornych bakterii, które występują coraz liczniej i zbierają śmiertelne żniwo?

Nic bardziej mylnego. To, że dane rośliny lecznicze i pozyskiwane eteryczne nie nadają się w formie "surowej" do leczenia wielu chorób lub tylko łagodzą ich objawy, zamiast je leczyć, nie oznacza, że nie można ich użyć w formie zmodyfikowanej. Obecnie prowadzi się szeroko zakrojone badania, które mają na celu stworzenie na bazie surowców roślinnych leków nowej generacji.

Naukowcy wiążą bowiem wielkie nadzieje z wieloma surowcami, których używa fitoterapia, jednak muszą oni je odpowiednio zmodyfikować, aby dostosować je do ludzkiego metabolizmu i zapewnić ich transport do chorego miejsca, gdyż zioło w postaci czysto naturalnej nie zawsze jest w stanie osiągnąć dany narząd czy tkankę. Tu do akcji musi wejść już współczesna nauka, dzięki której na bazie używanych w medycynie naturalnej ziół, stworzyć można będzie prawdziwe i niezwykle skuteczne leki.

Zioła i olejki eteryczne nie powinny być jednak obecnie skreślane z naszej listy remediów obecnych w domowej apteczce, gdyż na wiele chorób są w stanie pomóc, a ziołolecznictwo niejednej osobie przyniosło ulgę i zdrowie. Warto jednak wykazać się racjonalnym podejściem i słuchać nie samozwańczych autorytetów wypowiadających się o ziołach i naturalnych terapiach, lecz zaufać lekarzom, którzy są zobowiązani udzielić pacjentowi informacji dotyczących tego, czy w danej chorobie ziołowy specyfik może zastąpić lek syntetyczny.

Jeżeli jednak już sami chcemy zgłębiać obszar wiedzy, jaki jest medycyna naturalna i fitoterapia, czy aromaterapia, warto sprawdzić informacje o ziołach i olejkach eterycznych nie w popularnych poradnikach przeznaczonych dla mas, ale w źródłach, jakimi są czasopisma medyczne, w tym te kliniczne przeznaczone dla lekarzy. Dostęp do nich nic nie kosztuje, gdyż wiele z nich, w tym tych traktujących o wiedzy, jaką jest fototerapia, dostępnych jest za darmo i legalnie w otwartych repozytoriach czasopism akademickich.

W artykułach naukowych znaleźć można więc dokładne informacje o tym, jak stosować dane zioła i olejki eteryczne, a także o tym, jak je dawkować i jakie są przeciwwskazania oraz interakcje, gdyż zioła i olejki eteryczne mają niezwykle złożony skład, mogąc wykazać się niebezpiecznym dla organizmu działaniem w połączeniu z przyjmowanymi przez pacjenta lekami. Zawsze trzeba się skonsultować więc z lekarzem, zanim sięgnie się po rozwiązanie, jakim jest medycyna naturalna, szczególnie w przypadku, kiedy przyjmuje się stale lub okresowo jakieś leki. W większości przypadków kuracje ziołowe jednak nie będą niewskazane, ale trzeba zawsze przeprowadzać je z głową i nigdy na własną rękę.